Kategoria: Człowiek i stres

PRZYPADKOWE DZIAŁANIE

Jeśli pacjent przypadkowo wystawi rękę na działanie silnego kwasu, soli alkalicznej czy wrzątku, uszkodzenie nastąpi niezależnie od jego re­akcji, ponieważ wszystkie te substancje to czynniki patogenetyczne bezpośrednie. Spowodowałyby one uszkodzenia nawet w organizmie martwego człowie­ka, który, rzecz jasna, nie mógłby

W PROCESIE EWOLUCJI

W trakcie procesu ewolucji reakcje immunologicz­ne, prowadzące do zniszczenia bakterii, przeszczepów i innych obcych tkanek, niewątpliwie rozwinęły się w pożyteczne mechanizmy obronne, skierowane przeciwko potencjalnie niebezpiecznym, obcym sub­stancjom. Kiedy jednak — jak w wypadku wielu alergenów, przeszczepów serca itd. —

PRZESADNE REAKCJE

O    stosunkach międzyludzkich będziemy mówić w dalszej części , na razie jednak niech przy­kład z życia codziennego posłuży za ilustrację, w jaki sposób choroby mogą być wywołane pośrednio przez nasze własne, niewłaściwe lub przesadne re­akcje przystosowawcze. Kiedy spotkacie pijaka, który

WBREW POWSZECHNEJ OPINII

Jeśli natomiast człowiek, który obrzuca was wy­zwiskami, jest maniakiem o morderczych skłonnoś­ciach, ze sztyletem w ręku, niewątpliwie zdecydowa­nym was zabić, trzeba przyjąć agresywną, katatoksyczną postawę. Musicie próbować go rozbroić, na­wet ryzykując szkody zadane swojemu organizmowi w rezultacie fizycznych zjawisk towarzyszących

WŁASNE SYSTEMY OBRONNE

Teoria mówiąca o tym, że „przyroda wie najlepiej”, wydaje się szczególnie prawdziwa w przypadku re­akcji przystosowawczych. Zakłada się na ogół, że w ciągu milionów lat trwania procesów przystosowawczych, od momentu gdy życie pojawiło się na i naszej planecie, prawa doboru

MOŻLIWY MECHANIZM

Me­chanizm syntoksyczny jest tutaj wciąż możliwy do zastosowania, ponieważ wielu kłopotliwych sytuacji można uniknąć, jeśli tylko świadomie nauczymy się je ignorować jak w podanym wcześniej przykładzie postępowania z „bezradnym pijakiem. Z kolei klasycz­ne mechanizmy katatoksyczne (opisane wyżej) nie nadają się

PRAWA RZĄDZĄCE REAKCJAMI

Powyższe uwagi na temat stosunków interpersonal­nych dostarczają nam pierwszego sygnału o istnieniu ścisłego związku pomiędzy przystosowawczymi i ob­ronnymi reakcjami na poziomie komórkowym w obrębie organizmu a reakcjami zachodzącymi pomię­dzy różnymi ludźmi lub nawet grupami ludzi.Na pierwszy rzut oka wydaje się

TERMOSTAT OBRONY ORGANIZMU

Jak stwierdziliśmy, homeostaza w poważnym stopniu zależy od prawidłowego wytwarzania przez organizm czynników syntoksycznych i katatoksycznych w od­powiedzi na ewentualne działanie czynników pato- genetycznych, które zagrażają stałości milieu interieur, a zatem i przetrwaniu organizmu. Możemy udoskonalić te lekarstwa przyrody syntetyzując

MECHANIZM NATURALNY

Mechanizm naturalny zwykle wystarcza do utrzy­mania normalnego stanu odporności; gdy jednak orga­nizmowi postawi się wyjątkowo ciężkie wymaga­nia przeciętny poziom homeostazy wystarczać przestaje. „Termostat obronny” musi być podniesiony na wyższy poziom. Dla nazwania tego procesu zapro­ponowałem termin „heterostaza” (heteros znaczy: in­ny,

POTENCJALNY CZYNNIK

W wypadku obrony homeostatycznej potencjalny czynnik patogenetyczny (zagrażający stałości milieu interieur) automatycznie wprawia w ruch wystarcza­jące zazwyczaj mechanizmy syntoksyczne lub kata- toksyczne. Jeśli to nie wystarcza, takie naturalne czynniki syntoksyczne lub katatoksyczne może rów­nież zaaplikować w postaci gotowej lekarz. Heterostaza

ZNAMIENNA RÓŻNICA

Najbardziej znamienna różnica między homeostazą a heterostazą polega na tym, że w przypadku tej pierwszej stan równowagi utrzymuje się za pomocą środków fizjologicznych, podczas gdy w przypadku heterostazy „termostat” odporności „przestawia się” na najwyższą zdolność obronną za pomocą sztucznej interwencji

WZGLĘDNOŚĆ POJĘCIA SWOISTOŚCI

W pierwszej części mojej definicji stresu określiłem go jako „reakcję nieswoistą”. Przy rozważaniu histo­rycznego rozwoju tego pojęcia podkreśliłem z na­ciskiem, iż swoiste homeostatyczne mechanizmy utrzymywania na właściwym poziomie cukru we krwi, temperatury ciała, tętna, ciśnienia krwi itd. były długo badane